Ontstaansgeschiedenis Rekenkamers

De functie van de rekenkamer is het controleren van het bestuur op het gevoerde beleid. Hierbij voert de rekenkamer onderzoeken uit naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van besteding.

Geschiedenis

Rekenkamers vinden hun oorsprong in Frankrijk. De hertogen van Bourgondië zagen de rekenkamer als een manier om greep te krijgen op de belastinginkomsten. De eerste Hollandse Rekenkamer werd in 1447 opgericht te Den Haag. Deze bestond uit twee rekenmeesters en een auditeur. Sinds de jaren zeventig wordt in Nederland gesproken over een soort rekenkamer ten behoeve van de raad. Het kader waarin deze discussie werd gevoerd was de controle van de gemeenterekening. Sindsdien is er in veel gemeenteraden sprake van een commissie voor de rekening. In een aantal gevallen is de praktijk dat deze commissies zich in de loop van de tijd ook zijn gaan bezighouden met onderzoek naar doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid van de gemeente. In feite ontwikkelde men zich hierdoor tot een soort rekenkamer. In 1996 werd de eerste lokale rekenkamer met die naam opgericht in Delft. Dit voorbeeld werd in de jaren daarna gevolgd door een aantal andere gemeenten. Landelijke invoering volgde vanaf maart 2002 in het kader van het dualisme

Dualisering

Op 7 maart 2002 is de Wet dualisering gemeentebestuur ingevoerd. Sinds de invoering van de wet zijn de rollen en taken van de raad en het college gescheiden en beschikken beide organen over een eigen ambtelijke organisatie ter ondersteuning. De essentie van het gemeentelijk dualisme is dat het college van B & W bestuurt, en dat de raad controleert en kaders stelt. Een belangrijk instrument voor de controletaak van de raad werd de lokale rekenkamer. Deze lokale rekenkamer is voor iedere gemeente verplicht sinds 1 januari 2006.

Werkwijze

De rekenkamercommissie heeft een onafhankelijke positie en eigen budget om onderzoek uit te laten voeren. Raadsleden en inwoners kunnen onderzoekssuggesties aandragen, maar dit niet aan de rekenkamer opdragen. Zodra de rekenkamercommissie een onderwerp gekozen heeft wordt er een onderzoeksopzet gemaakt, die ter kennisname aan de gemeenteraad wordt gestuurd. Vervolgens begint het daadwerkelijke onderzoeksproces. Dit onderzoek bestaat o.a. uit het bestuderen van beleidsstukken en interviews met de betrokkenen. De commissie kan de onderzoeken zelf ter hand nemen of zich laten bijstaan door een extern bureau. Uiteindelijk komen de resultaten en aanbevelingen in een openbaar rapport te staan.

geraadpleegde bronnen:

Rekenkamer bezint eer ge begint / Watze de Boer / Lokaal bestuur, december 2002
Wikipedia
Korset of maatpak, de verplichting van een lokale rekenkamer / Roel Freeke / Denkwijzer, oktober 2002

Artikelen

Onderstaande artikelen zijn verschenen over de oprichting en ontwikkeling van rekenkamers.

Algemene informatie over rekenkamers
Artikelen gemeentewet over rekenkamers
Gemeenten stellen op de valreep lokale rekenkamer in
The proof of the pudding is in the eating / Geeske Wildeman / Public Controlling, april 2006