Regionaal vrijdagmiddagje Maastricht
Op vrijdag 2 oktober is het derde vrijdagmiddagje gehouden in Maastricht. Dit middagje organiseerde Jacques Necker (Necker van Naem sinds 1 juli 2010) / De Lokale Rekenkamer in samenwerking met de Rekenkamer Maastricht. Het thema van de middag was "Onafhankelijkheid versus betrokkenheid". Aanwezig waren leden van de Rekenkamer(commissie)s uit de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Welke positie neemt rekenkamer als speler in de lokale politieke context in? Hoe bewaakt de rekenkamer haar onafhankelijkheid? Deze vragen zijn op het vrijdagmiddagje vanuit verschillende invalshoeken benaderd.
Rekenkamers zijn een positieve verwording van de Wet dualisering
Na het welkomstwoord van Mathijs Mennen, voorzitter van de rekenkamer Maastricht, staat burgemeester Gerd Leers van de gemeente Maastricht stil bij de veranderende bestuursrechterlijke omgeving. Hij ziet de rekenkamer als een positieve verwording van de Wet dualisering. Hij ziet de onafhankelijke positie van de rekenkamer als een duidelijke toegevoegde waarde. Als leerpunt gaf hij aan de aanwezigen mee om na te denken hoe de rekenkamer controleert of aanbevelingen ook worden opgevolgd.
Rekenkamers moeten hun rol duidelijker maken
Na de opening van de burgemeester was het woord aan Peter Castenmiller, lid Rekenkamer Zeeland, lector aan de bestuursacademie en consultant bij Zenc. Hij vindt dat de Algemene Rekenkamer ten onrechte als voorbeeld is gesteld bij het instellen van de rekenkamer in de Wet dualisering. Op gemeentelijk niveau zijn er meer toezichthouders, de deskundigheid in de gemeente (en de provincie) is minder theoretisch en abstract, de communicatie tussen bestuurders en volksvertegenwoordigers is directer en informeler, raadsleden hebben minder ondersteuning en in de gemeente is minder aandacht voor beleid en meer voor uitvoering. Kortom: er geldt een andere arena en cultuur.
De wettelijke taak van de rekenkamer is volgens Peter Castenmiller het controleren van het gemeentebestuur. Hij ziet de meerwaarde van de rekenkamer in de sturende rol van de raad. Voor rekenkamers acht hij het belangrijk om aan te geven welke positie zij innemen. Ook vindt hij het belangrijk om als rekenkamer in discussie te gaan met de raad en het college en zo het draagvlak te vergroten. Hij pleit dan ook voor een onafhankelijk én betrokken rekenkamercommissie.
Discussie: Bepaal je rol als onafhankelijke en betrokken rekenkamer
Het tweede deel van de middag bestond uit een discussie onder leiding van Geeske Wildeman, directeur van Jacques Necker (Necker van Naem sinds 1 juli 2010). In de discussie wordt verder ingegaan op het thema onafhankelijkheid versus betrokkenheid. In de discussie spreken de aanwezigen uit op welke manier zij hun onafhankelijkheid en betrokkenheid waarborgen. Zo zijn er rekenkamers die grote afstand van de raad houden en alleen op uitnodiging bij raadvergadering verschijnen. Andere rekenkamers proberen raadsvergaderingen bij te wonen en ook op de nieuwjaarsborrel aanwezig te zijn. Voor rekenkamercommissie die onderzoek voor meerdere gemeenten doen, is het lastig om goede aansluiting te vinden. Toch heeft het opzoeken van de raad voor andere rekenkamers duidelijk effect. Rekenkamers geven aan dat zij jaarlijks de fracties, het college en het MT langsgaan om te kijken welke onderwerpen er spelen. Ook bestaat er soms overleg met de auditcommissie en de accountant. Door over en weer informatie uit te wisselen ontstaat waardering en draagvlak. Dit zorgt ervoor dat verbetering van beleid en de uitvoering ook sneller bereikt wordt.
De middag werd afgesloten met een borrel. Tijdens de borrel werd flink nagepraat over het thema. Een interessante middag die heeft bijgedragen aan een bewustwording van de onafhankelijkheid en betrokkenheid van rekenkamers.
